ورود

وارد شدن به حساب کاربری

نام کاربری*
رمز عبور *
من را بخاطر بسپار

ساختن حساب کاربری

پر کردن تمامی گزینه های دارای * اجباری می باشد
نام
نام کاربری*
رمز عبور *
تایید رمز عبور*
ایمیل*
تایید ایمیل*
کد امنیتی*
Reload Captcha

انسان شناسی و فرهنگ

انسان شناسی و فرهنگ
اندازه فونت: +

عودلاجان؛ عمر دوباره

هارون یشایایی. هفته گذشته به همت سازمان ميراث فرهنگي و شهرداري منطقه 12 تهران و کسبه محل، قسمتي از بازارچه تاريخي و سنتي محله عودلاجان (اودلاجان) که بازسازي شده بود، گشايش يافت. عودلاجان يکي از پنج محلهاي عنوان شده که طهران قديم - زمان سلطنت قاجارها - را تشکيل ميدادند. عودلاجان هنوز هم کم و بيش با ساختار و کيفيت تاريخي خود پابرجاست و به تهران و مردم آن هويت ميبخشد. سنگلج يکي از چهار محله ديگر تهران است که پارک شهر تهران نشاني از آن است و از محله ارگ يا دربخانه که محل حکومت و سلطنت درباريان بوده بهجز کاخ گلستان چيزي باقي نمانده و هيچ شباهتي با گذشته خود ندارد.
من در محله عودلاجان متولد شدهام و با اينکه چند سالي است آنجا ساکن نيستم به يک معني در آنجا زندگي ميکنم و علت حضورم در مراسم گشايش بازارچه همين بوده است.
اولين سوال بسياري از شرکتکنندگان در مراسم اين بود که عودلاجان يعني چه و اين اسم از کجا آمده است؟ آقاي دکتر ناصر تکميل همايون در کتابي به همين نام ميگويد: «واژه دلاچيدن يا دراجيدن در گويش قديم منطقه به معناي پخش کردن آمده و دو حرف «الف» و «نون» نشانه مکان است و «او» در گويش مردم و مناطق بسياري در ايران به معناي آب است و «اودلاجان» يا «اودراجان» مکان پخش آب قنوات جاري در محل بوده که در گفتار عوام به عودلاجان نيز گفته شده است.» به گفته دکتر تکميل همايون، محقق و تهرانشناس آگاه، سکونت اقوام و گروههاي خاص چون محله کليميان، محله سادات، محله شيرازيها، محله شام بياتيها، محله عربها، محله خراسانيها، محله افغانها، محله اقشارها، کوچه خدابندهلوها، بازارچه نايبالسلطنه و غيره به محله عودلاجان هويت قابل توجه داده و نشان از تعامل و رواداري اقوام و اشخاص باسليقهها و عقايد گوناگون در محلهاي کوچک و محدود بوده است و اين افتخاري براي فرهنگ ايراني - اسلامي است. آنچه در مراسم گشايش بازارچه عودلاجان مغفول افتاد و از ياد رفت و هيچکدام از سخنگويان کوچکترين اشارهاي به آن نکردند، همين ارزش و اعتبار فرهنگ مردم عودلاجان بود که اهميت محله را يادآوري ميکرد. مراسم افتتاحيه بازارچه در مرکز کسب و کار و سکونت يهوديان در گذشته قرار داشت.
قبل از مهاجرت يا جابهجايي کليميان از محله به مناطق ديگر تهران، بيشترين دکانهاي بازارچه عودلاجان متعلق به کسبه يهودي بود و کليميان عموما در کوچهاي که اکنون به نام «کوچه حکيم» ناميده ميشود و چند کوچه مجاور آن زندگي ميکردند. بيمارستان دکتر سپيد که اينک مورد استفاده اهالي محله غيرکليمي است و از طرف انجمن کليميان تهران اداره ميشود، نشانه علاقه و تفاهم مشترک ساکنان محله عودلاجان است. حمام کشوريه، حمام حکيم ماشيح، کنيسا عزراليعقوب، کنيسا حاداش و کوچه هفت کنيسا، تيمچه صرافها و چندين اماکن ديني يا اجتماعي يهوديان در مجاورت اماکن مقدس مسلمانان چون مسجد حضرت ابوالفضل(ع)، مسجد سهراه دانکي، بقعه پير عطا و مجموعه ديني مساجد و حسينيههاي پامنار مردم محله در کنار يکديگر به عبادتها و اعمال روزانه خود ادامه ميدادند. گاهي اتفاقاتي ميافتاد که صداي اجراي مراسم ديني کليميان در کنيساها با صداي اذان مساجد مسلمانان همزمان ميشد و هرگز گفتوگو يا برخوردي در اين موارد پيش نميآمد و اگر کساني خارج از محيط محله با اهدافي خاص بين مسلمانان و کليميها تضادهايي به وجود ميآوردند و نابسامانيهايي پيش ميآمد، اهالي محله آن را جدي نميگرفتند و غائله بعد از مدت کوتاهي فراموش ميشد و زندگي روال معمول خود را ادامه ميداد.
اينک ضمن قدرداني از زحماتي که تاکنون کشيده شده تا محله عودلاجان از فراموشي بدر آيد، به نظر ميرسد يادآوري فرهنگ و رابطه مردم محله با يکديگر اهميت فراواني دارد و بهتر است ضمن معرفي بازارچه و اماکن مقدس مسلمانان در محل از اماکن مربوط به کليميان چون کنيساهاي موجود که بازسازي شده، بيمارستان و حمامهاي مخصوص کليميان بازديد عمومي به عمل آيد و اين اماکن مورد توجه و اشتياق بازديدکنندگان و توريستهاي داخلي و خارجي قرار گيرد، چراکه به شناسايي و رونق محله کمک خواهد کرد و باشد که عودلاجان زندگي دوباره آغاز کند. 


کرگدن

  

  

  دوست و همکار گرامی

چنانکه از فعالیت های داوطلبانه کانون «انسان شناسی و فرهنگ» و مطالب منتشر شده در سایت آن بهره می برید و انتشار آزاد این اطلاعات و استمرار این فعالیت ها را مفید می دانید، لطفا در نظر داشته باشید که در کنار همکاری علمی، نیاز به کمک مالی همه همکاران و علاقمندان نیز وجود دارد. کمک های مالی شما حتی در مبالغ بسیار اندک، می توانند کمک موثری برای ما باشند.

 

حامی گرامی اطلاعات مالی کانون انسان‌شناسی و فرهنگ هفته‌ای یکبار در نرم افزار حسابداری درج می‌شود شما میتوانید شرح فعالیت مالی کانون را از طریق لینک زیر دنبال کنید.

 

https://www.hesabfa.com/View/Login

 

 

 

اسطوره شناسی و انسان شناسی
پرونده اینترنتی شهر ارومیه

Related Posts