ورود

وارد شدن به حساب کاربری

نام کاربری*
رمز عبور *
من را بخاطر بسپار

ساختن حساب کاربری

پر کردن تمامی گزینه های دارای * اجباری می باشد
نام
نام کاربری*
رمز عبور *
تایید رمز عبور*
ایمیل*
تایید ایمیل*
کد امنیتی*
Reload Captcha

انسان شناسی و فرهنگ

انسان شناسی و فرهنگ
اندازه فونت: +

فرهنگ اصطلاحات کلیدی در مطالعات قومیت روابط بين قومي (3)




رابطه بين قومي، رابطه اجتماعي در بين اعضاي گروه هاي قومي است. اين رابطه شامل «يك مجموعه به هم پيوسته از كنش هاي انساني معنادار»(Weber, 1978: 26-27). در یک زمينه معين است. براساس ديدگاه وبري هر كنش گر در ضمن كنش خود، كنش ديگران را نيز در نظر مي گيرد. اگرچه رابطه ي اجتماعي متضمن اين است كه معاني محتمل كنش براي كنش گران قابل ادراك باشد، لكن ممكن است درك افراد درگير رابطه، يكسان نباشد. تبعاً اگر معناي كنش براي طرفين قابل درك نباشد رابطه اجتماعي نيز مختل و يا منحل مي شود و يا ممكن است به سوء تفاهم بينجامد، هرچند الزامي براي وقوع چنين رابطه اي وجود ندارد.

هویت(Identity)
با رجوع به فرهنگ لغات انگليسي اكسفورد در مي يابيم كه واژة هويت يا Identity ريشه در زبان لاتين دارد Identitus که از idem يعني تشابه و يكساني ريشه مي گيرد، دو معناي اصلي دارد. اولين معناي آن بيانگر مفهوم تشابه مطلق است. اين با آن مشابه است. معناي دوم آن به معناي تمايز است. كه با مرور زمان سازگاري و تداوم را فرض مي گيرد به اين ترتيب به مفهوم شباهت از دو زاوية مختلف راه ميابد ،و مفهوم هويت به طور هم زمان ميان افراد يا اشياء دو نسبت محتمل برقرار مي سازد ، از يك طرف شباهت و از طرف ديگر تفاوت. (جنکینز، 1381: 5). هويت سرچشمة معنا و تجربه براي مردم است و عبارت است از فرايند معنا سازي بر اساس يك ويژگي فرهنگي يا مجموعة به هم پيوسته اي از ويژگي هاي فرهنگي كه بر منافع معنايي ديگر اولويت داده مي شود. هويت سرچشمة معنا براي كنشگران است و به دست خود آنها از رهگذر فرايند فرديت بخشيدن ساخته مي شود. با اين حال ممكن است هويتها از نهادهاي مسلط نيز ناشي شوند اما حتي در اين صورت نيز فقط هنگامي هويت خواهند بود كه كنشگران اجتماعي آنها را دروني كنند و معناي آنرا حول اين دروني سازي بيافرينند. هويت در مقايسه با نقش منبع معنايي نيرومندتري است ، زيرا در بر گيرندة فرايندهاي ساختن خويشتن و فرديت يافتن است به بيان ساده تر «هویت» سازمان دهندة معنا است ولي«نقش» سازمان دهندة كاركردها است(ایمانوئل کاستلز، 1381: 23).  مفهوم هويت، مفهومي چند بعدي است و مي توان به چند طريق در بارة آن بحث كرد. به بيان كلي ، هويت به درك و تلقي مردم از اينكه چه كسي هستند و چه چيزي برايشان معنا دار است مربوط مي شود.اين درك و تلقي ها در پيوند با خصوصيات معيني شكل مي گيرد كه در ساير منابع معنايي اولويت دارند. برخي از منابع اصلي هويت عبارتند از :جنسيت ، جهت گيري تمايل جنسي ، مليت يا قومت و طبقة اجتماعي(گیدنز، 1387: 45). بايد توجه داشت كه هويت رابطة بين خود و ديگري است در حالت تفاوت و تمايز؛ هويت هميشه مستلزم ردپاي ديگري است و حتي به وسيلة آن ظهور مي يابد و هيچ وقت ثابت و بي تحرك نيست ؛ و در واكنش به تفاوتهايي كه هويت «دیگری» را تعريف مي كند تغيير مي يابد(عباس ولی، 1383: 23). اين تعريف اوليه يك نكته نظر ساده را در بر گرفته است: هويت ها در رابطه با «تفاوت» يكي با ديگري قرار دارند و بر اساس تغيير در نظام تفاوتهايي كه اين رابطه را تعريف مي كنند تغيير مي يابند آنها هميشه رابطه اي هستند.
مفهوم هویت، مفهومی چند بعدی است و می‌توان به چند طریق درباره آن بحث کرد. به بیان کلی، هویت به درک و تلقی مردم از اینکه چه کسی هستند و چه چیزی برایشان معنادار است مربوط می‌شود. این درک و تلقی‌ها در پیوند با خصوصیات معینی شکل می‌گیرد که بر سایر منابع معنایی اولویت دارند. برخی از منابع اصلی هویت عبارت‌اند از: جنسیت؛ جهت‌گیری تمایل جنسی؛ ملیت یا قومیت؛ طبقه اجتماعی.  اغلب صاحب‌نظران معمولاً از دو نوع هویت فقط سخن می‌گویند: هویت اجتماعی و هویت شخصی. این شکل‌های هویت فقط از نظر تحلیلی از هم جدا و متمایز می‌شوند اما در واقع پیوند تنگاتنگی با یکدیگر دارند. هویت اجتماعی به معنی ویژگی‌هایی است که از طرف دیگران به یک فرد نسبت داده می‌شود. این ویژگی‌ها را می‌توان نشانه‌هایی تلقی کرد که نشان می‌دهند هر شخص معینی، اساساً چه کسی است. در عین حال، این ویژگی‌ها شخص مذکور را به افراد دیگری مربوط می‌کند که همین خصوصیات و کیفیت‌ها را دارند. دانشجو، مادر، وکیل، مسلمان، بی‌خانمان، آسیایی، متأهل و از این قبیل، مثال‌هایی از هویت‌های اجتماعی هستند. بسیاری از افراد هویت‌های اجتماعی مرکب از چند خصوصیت دارند. یک شخص می‌تواند در آن واحد مادر، مهندس، مسلمان و عضو شورای شهر باشد. اگر هویت‌های اجتماعی نشان‌دهنده شیوه‌های همسانی افراد با دیگران هستند، هویت شخصی ما را به عنوان افرادی جدا و مجزا از یکدیگر متمایز می‌کند. هویت شخصی، به معنای فرایند رشد و تکوین شخصی است که از طریق آن ما معنای یگانه و منحصر بفردی از خویشتنمان و مناسباتمان با جهان پیرامون خلق می‌کنیم. در دنیای امروز، ما فرصت‌های بی‌سابقه‌ای برای ساختن خویشتنمان و آفریدن هویت‌های مختص به خودمان را در اختیار داریم. ما خود بهترین مرجع و منبعی هستیم که می‌توانیم تعریف کنیم که چه کسی هستیم، از کجا آمده‌ایم و به کجا می‌رویم. اکنون که علائم و نشانه‌های سنتی کمرنگ‌تر شده‌اند، دنیای اجتماعی مجموعه سرسام‌آوری از انتخاب‌های مربوط به چه کسی بودن، چگونه زیستن و چه کاری کردن را پیش روی ما می‌گذارد. تصمیم‌هایی که ما در زندگی روزمره خود می‌گیریم ـ درباره چگونه لباس پوشیدن، چگونه رفتار کردن و چگونه وقت گذراندن ـ به شکل‌گیری کیستی ما می‌انجامد (گیدنز، ،  45-47). تاجفل به عنوان يكي از نظريه پردازان هويت ، هويت اجتماعي را به عنوان آگاهي فرد از تعلق به يك گروه اجتماعي معين و ارزش و اهميت عاطفي اين عضويت براي فرد، مفهوم سازي مي كند. در نتيجه بنابر تعلق افراد به گروههاي متفاوت است كه آنها به يك هويت اجتماعي معرف وضعيت به خصوصشان در جامعه دست مي يابند. اما تعلق به يك گروه معين فقط در صورتي به مشاركت در يك هويت اجتماعي مثبت مي انجامد كه مشخصات آن گروه بتواند به طور جانبدارانه اي با ديگر گروهها مقايسه شود. در اين مقايسه ، افراد به داوري به نفع گروه خود گرايش دارند(علیخانی، 1383: 109). اگر هويت شرط ضروري براي حيات اجتماعي است ، بر عكس آن نيز صادق است ،هويت فردي كه در خويشتني تجسم يافته – جدا از سپهر اجتماعي ديگران معنادار نيست. افراد يگانه و متفاوت هستند اما خويشتني ، به طور كامل در اجتماع ساخته مي شود. يعني در فرايندهاي اجتماعي شدن اوليه و متعاقب آن در فرايندهاي جاري تعامل اجتماعي كه در چارچوب آنها افراد در طول عمرشان خود و ديگران را تعريف و باز تعريف مي كنند(جنکینز، 1381: 43). هویت های جمعي تأكيد بر آن دارند كه مردم به چه شيوه هايي به هم شباهت مي يابند و چه چيزي به باور عام وجه اشتراك آنهاست ، پيش از آنكه از تعلق مردم به يك جماعت سخن برود، آنها بايد در چيزي هر چند مبهم، بي اهميت يا خيالي، با هم وجه اشتراك داشته باشند.از ديدگاه جامعه شناسي يكي از وجوه مشترك ما آدميان تفاوتي است كه با ديگران داريم واز خلال تفاوتها است كه شباهتهايمان مي نمايد. تعريف از «ما» مستلزم دادن تعريفي از «آنها» نيز هست. هنگامي كه در بارة ديگران سخن به زبان مي رانيم در اغلب موارد چيزي در بارة خودمان نيز گفته ايم ، از لحاظ اجتماعي ،شباهت و تفاوت همواره كاركردهاي يك ديدگاه هستند ؛ شباهت ما تفاوت آنهاست و برعكس. شباهت و تفاوت به پهنة حدودي مشترك يكديگر را باز مي تابند. در آن مرز مشترك در مي يابيم كه در كدام حيطه پاي گذارد ، و از كدام حيطه وامانده ايم(جنکینز، 1381: 135-136).
هويت قومي(Ethnic Identity)
هويت قومي نيز همانند هويت ملي نوعي شناخت از خود و تمايز با ديگران است . و به احساس وفاداري و افتخار به نمادهاي قومي همچون زبان، مذهب، آداب و مناسك و مفاخر فرهنگي اطلاق مي شود.(یوسفی، 1372: 203). در اين نوع هويت، روابط عاطفي اعضاي بيشتر بوده و همگني و يكدستي بيشتري نسبت به جامعه بر آن حاكم مي باشد.(رضایی و دیگران،1386: 121). چراكه هويت قومي نوعي وضعيت رواني برانگيختگي است كه در جريان آن اعضا گروه قومي احساس پيوستگي و تعلق خاطر جدي (خيالي يا واقعي)، در بين خود و بين خود با ساير گروه هاي مي نمايند . در اين شرايط خاص ممكن است گرايش قوم م دارانه  تقويت شود و احساسات مشترك در زمينه هايي مثل تاريخ، سرنوشت، منافع و نمادهاي فرهنگي تجلي و بروز مي يابد.
ادامه دارد...

  

  

  دوست و همکار گرامی

چنانکه از فعالیت های داوطلبانه کانون «انسان شناسی و فرهنگ» و مطالب منتشر شده در سایت آن بهره می برید و انتشار آزاد این اطلاعات و استمرار این فعالیت ها را مفید می دانید، لطفا در نظر داشته باشید که در کنار همکاری علمی، نیاز به کمک مالی همه همکاران و علاقمندان نیز وجود دارد. کمک های مالی شما حتی در مبالغ بسیار اندک، می توانند کمک موثری برای ما باشند.

 

حامی گرامی اطلاعات مالی کانون انسان‌شناسی و فرهنگ هفته‌ای یکبار در نرم افزار حسابداری درج می‌شود شما میتوانید شرح فعالیت مالی کانون را از طریق لینک زیر دنبال کنید.

 

https://www.hesabfa.com/View/Login

 

 

 

درباره نورالدين زرين كلك، جادوى نقش‌های متحرك!
جامعه شناسی دیروز، امروز و فردا(2)

Related Posts