ورود

وارد شدن به حساب کاربری

نام کاربری*
رمز عبور *
من را بخاطر بسپار

ساختن حساب کاربری

پر کردن تمامی گزینه های دارای * اجباری می باشد
نام
نام کاربری*
رمز عبور *
تایید رمز عبور*
ایمیل*
تایید ایمیل*
کد امنیتی*
Reload Captcha

انسان شناسی و فرهنگ

انسان شناسی و فرهنگ
زهره دودانگه شما هنوز بیوگرافی پیش فرض ندارید

ضرورت تداوم در برنامه ریزی


توسعه در مفهوم لغوی به معنای فراخی و فراخ کردن است(لغت نامه دهخدا)؛ ولی عموما مفهوم توسعه در حوزه اجتماعی به معنای تحول و تکامل جامعه بکار می رود، در نتیجه توسعه شامل هر دو بُعد کمّی و کیفی می شود؛ همچنین بر حسب زمان و مکان امری نسبی بوده و خاصیتی درونزا دارد. میزان توسعه به صورت کاربردی و عینی می تواند توسط شاخص های کیفی و کمّی در اجتماع سنجیده شود؛ شاخص هایی چون میزان کاهش فقر، اشتغال، مشارکت، تغییرات نهادی و سازمانی، عدالت اجتماعی و غیره. نگاهی کلی به فرایند های تاریخی جوامع نشان می دهد که از دیر باز ملل مختلف برای دوام، انسجام و نهایتا پیشرفت و تعالی- و یا به عبارت دیگر توسعه خویش- به تدبیر و بکارگیری راهکارهایی دست زده اند. این رویکردها و واکنش ها، صرف نظر از بحث نسبی بودن و تفاوت بر حسب شرایط زمانی و مکانی، از ماهیت ها...
ادامه خواندن

 تحلیل جایگاه مشارکت در نوسازی بافت‌های فرسوده در نظام قانونی و حقوقی پس از انقلاب (از ابتدا تا آغاز دهۀ 1390) 


  چکیده شکست رویکردهای متخصّص محور و فن گرا در برنامه‌های توسعه اجتماعات محلی به مطرح شدن بحث مشارکت‌های مردمی همگام با سایر بخش‌های جامعه انجامیده است. نوسازی محلات فرسوده و ناکارآمد نیز از این روند مستثنی نیست. اما تحقق مشارکت نیازمند اندیشیدن به بسترها و شرایطی است. همگام با عواملی چون گرایش افراد به امر مشارکت، تحقق این پدیده به عنوان کنشی اجتماعی، نیازمند آن است که در نظام قانونی جامعه مورد توجه قرار گیرد؛ تا بر مبنای آن صورتی رسمی پیدا کرده و حقوق و وظایف طرفین مشارکت کننده در آن تصریح گردد. در پژوهش حاضر تلاش بر این بود تا تعریفی از مشارکت در نوسازی بافت‌های فرسوده و الزامات آن در ابعاد مختلف به دست داده شود؛ سپس بر پایه این تعریف، محتوای مهم ترین قوانین مرتبطی که طی سه دهه نخست انقلاب تصویب شده اند-از نظر توجه به پدیده مشارکت در نوسازی بافت‌های فرسوده- مورد تحلیل...
ادامه خواندن

دو تجربه وارونۀ دانشگاهی: از قزوین تا تهران


پیش از دانشگاه، دختری در یک شهر کوچک حومه‌ای از وصف اضطراب و شب بیداری‌های پیش از کنکور می‌گذرم؛ از کنار ترس‌هایم از به فنا رفتن وقت و پولی که بابت ثبت نام در کلاس کنکور و خواندن آن حجم از کتاب صرف کرده بودم عبور می‌کنم؛ یاد ابهام و تردید دربارۀ آیند‌ه‌ام را، در آن روزها، به کناری می‌نهم و به اولین خاطره‌ام دربارۀ دانشگاه می‌رسم که در تابستان سال 1384 اتفاق افتاد؛ یعنی درست پیش از آن‌که پا به دنیای به اصطلاح آکادمیک بگذارم؛ همان روزهای گرم و پرفراغتی که دغدغه‌های بزرگ‌ترین امتحان زندگی را بر زمین نهاده بودم و از مادرم خواستم برای پر کردن اوقاتی که به یکباره خالی شده‌ بود، برایم کتابی بخرد.... *** یک کتاب دم دستی بود، از همان دست رمان‌های رمانتیک که با توصیف صحنه‌های عشق و عاشقی جوانانی شورشی، قشر تازه بالغ را به خود جذب می‌کرد؛ از همان داستان‌هایی که...
ادامه خواندن

برنامۀ «فضاهای عمومی کوچک، از نوعی دیگر» در مونتروی فرانسه

















  در عرصه نظریه، فضای عمومی کوچک بیشتر با نام ویلیام وایت و کتاب او با عنوان «زندگی اجتماعی فضاهای شهری کوچک» شناخته می‌شود. او در مقدمه کتاب، ایدۀ محوری خود را چنین معرفی کرده: این کتاب درباره فضاهای شهر است، این که چرا برخی‌شان برای مردم کار می‌کنند و برخی کار نمی‌کنند؛ نیز این‌که چه درس‌هایی می‌توان از این مسأله گرفت. این عبارت، و البته تحلیل‌هایی که وایت در فصول مختلف کتاب درباره کارکرد فضاهای شهری ارائه داده، نشان می‌دهد که معیار او برای تشخیص یک فضای شهری موفق، میزان حضور مردم و نحوۀ استفاده آن‌ها از فضاست. اخیرا در عرصه عمل نیز، به مقوله فضاهای کوچک شهری و نقش آن‌ها در سرزنده‌سازی محلات توجه می‌شود؛ عمدۀ اقدامات بر این اصل تکیه دارند که با مداخلات جزیی و کم‌هزینه بتوان نقایص کارکردی فضا رفع کرد و حضور اجتماع در آن را به نحوی محسوس افزایش داد. از شهرهایی که...
ادامه خواندن

مدرسۀ من: شرح یک بی‌روایتی


یک دوراهی: بودن یا نبودن مدرسه؟ ایوان ایلیچ تنها کسی نیست که مدرسه را از منظر کارکردش در جامعه نقد کرده است. اما قطعا از معدود متفکرانی است که بی‌هیچ پرده‌پوشی سخن از براندازی این نهاد می‌راند. از دیدگاه او مدرسه روزی قرار بود راوی آموزش و پرورش نسل‌های جامعه باشد؛ اما امروز نهادی است که این روایت را به‌سختی درهم شکسته و از هدف نخستینش چنان پرت افتاده که راهی جز از میان برداشتنش باقی نگذاشته است... با خواندن «مدرسه زدایی از جامعه» اثر ایوان ایلیچ بازمی‌گردم به آن دوازده سال، دوازده سالی که در مدارس یکی از شهرک‌های حومۀ تهران گذراندم و امروز با گذشت هر سال از عمرم، تصاویر مبهم‌تری از آن در خاطر باقی می‌ماند. نقادی‌های ایلیچ دربارۀ مدرسه غیرقابل فهم نیست؛ ولی برای من تا حدی حسرت بار است! به این فکر می‌کنم که مسالۀ مدرسۀ من پرت افتادن از آن هدف نخستین نبود... که...
ادامه خواندن

تحلیلی بر دوگانۀ کار-فراغت زنان خانه‌دار در توسعه محلات


چکیده ریشه تاریخی تقابل کار و فراغت به یونان باستان و نظریات ارسطو بازمی‌گردد، که در آن کار بدنی در مقابل کار هنری و فکری تعریف شده بود و بر اساس آن شهروند از غیرشهروند جدا می‌شد. اما به نظر می‌رسد که تقسیم‌بندی فراگیر زندگی هرروزۀ مردم به دو بازۀ عمدتاً متعارض کار و فراغت به دوران مدرن اختصاص دارد و مهم‌ترین نمود آن منشور آتن و تفکیک قلمروی شهر به محدوده‌های سکونت (یا ضرورت)، فراغت، کار است. در این میان از مهم‌ترین ناقدان این تقسیم‌بندی، پژوهشگران حوزه جنسیت هستند و استدلال می‌کنند که در جامعه مدرنِ سرمایه‌داری کار زنان خانه‌دار تولیدی تلقی نمی‌شود، و در نتیجه به رسمیت نشناختن این کار سبب می‌شود که فراغت زنان نیز نادیده گرفته شود. بر این اساس برخی به اقداماتی دربارۀ کار و فراغت زنانه در محلات شهرهای مدرن دست زده‌اند. هدف مقالۀ حاضر آن است که علاوه بر بررسی نظریات موجود، با...
ادامه خواندن

معرفی کتاب «جنسیت، ناسیونالیسم و تجدد در ایران» نوشته فاطمه صادقی


    کتاب «جنسیت، ناسیونالیسم و تجدد در ایران» فهم رابطه میان ناسیونالیسم ایرانی و حقوق زنان در ایران را هدف قرار داده است؛ برای این کار، بررسی دوره پهلوی اول - به علت مسلط شدن ایدۀ ناسیونالیسم در ایران از یک سو و رخ دادن تحولاتی در حوزه آموزش و اشتغال زنان و اجرای سیاست کشف حجاب از سوی دیگر- در دستور کار نویسنده قرار گرفته است. کتاب پیرامون این پرسشها نوشته شده است: «آیا ناسیونالیسم پیشرو و منادی حقوق و آزادی زنان در ایران بوده است؟ و آیا گفتمان ناسیونالیسیتی به ویژه در دوره رضاشاه باعث احقاق حقوق و آزادی زنان شده است؟». در پاسخ به این سوالات فاطمه صادقی رابطه میان ناسیونالیسم و زنان را از دو منظر مورد تامل قرار داده: اول از طریق بررسی «گفتمان ناسیونالیستی، یعنی تفکر خاص ایدئولوژیک مبتنی بر مفهوم ملیت و هویت ملی» و دوم «از طریق مطالعه نوع عملکرد دولت...
ادامه خواندن

درباره کتاب «انگاشتها از فضا و مکان در برنامه ریزی راهبردی فضایی» اثر سیمین داودی و ایان استرنج


فضا و مکان مفاهیم کلیدیِ اندیشه و کنشِ برنامه ریزی فضایی هستند. اما به زعم نویسندگان این کتاب، هنوز هم فهم مشترک اندکی درباره این دو مفهوم و همچنین برنامه‌ریزی فضایی وجود دارد. بنابراین در مقدمه کتاب هدف خود را  بررسی انگاشت‌های راهبردهای فضایی از دو مفهوم فضا و مکان تعریف کرده‌اند. آن‌ها ابتدا به این موضوع می‌پردازند که در قرن بیستم دو مقوله فضا و مکان اهمیت دوباره یافتند و کیفیت آنها حکم نوعی سرمایه را پیدا کرد. بنابراین در سیاستگذاری‌ها مورد توجه قرار گرفتند و در اقتصاد سیاسی جوامع اروپایی و سایر ممالک توسعه‌یافته موجب تغییرات مهمی شدند. در مجموع از تحولات این قرن آن بود که شیوه‌های جدید حکمرانی باید با شیوههای جدید اندیشیدن به فضا و مکان پیوند یابد و این خود زمینه طرح اهمیت فضا در برنامه‌ریزی را به همراه آورد. اما از نگاه داودی و استرنج نکته پرسش‌ساز آنجاست که محوریت این دو مفهوم بیشتر خود را در...
ادامه خواندن

مفهوم سکونت


تصویر: محله فونتنهاس در گوآ (هندوستان) واژه «سکونت» در لغتنامه دهخدا به معنای اقامت، آرامش و سکون است و در فرهنگ معین به معنای اقامت کردن و ماندن. این واژه در فرهنگ عمید مقابل کوچ قرار داده شده و معانی‌ای چون اسکان و اقامت و توطن برای آن ذکر شده است. معادل لاتین سکونت (habitation) و (habiter در زبان فرانسوی) در فرهنگ لاروس (Larousse) این گونه تعریف شده: اقامت به شیوه‌ای پایدار در یک خانه یا بنا. تعریف habitation در فرهنگ آکسفورد به این صورت است: واقعیت زندگی کردن در مکان خاص. در همین فرهنگ فعل انگلیسی dwell نیز به معنای «زندگی کردن در یک مکان مشخص» آمده است. مرور این تعاریف در فرهنگ‌های فارسی، فرانسوی و انگلیسی نشان می‌دهد که واژه و مفهوم سکونت پیوندی ذاتی و تفکیک ناپذیر با مفهوم مکان دارد و نهایتا می‌توان سکونت را «ماندن در جایی مشخص» معنا کرد.   سکونت در حوزه‌های مختلفی...
ادامه خواندن

دریافت‌های مختلف درباره مردم، مکان و فضا

بازار خیابان مور در بروکلین، نیویورک.
  جیسکینگ و همکاران*- ترجمه زهره دودانگه تصویر: بازار خیابان مور در بروکلین، نیویورک. عکاس: آماندا ماتلز  (1) جستارهای این بخش به مثابۀ نقاط ورودی هستند به مباحثی جاری و میان‌رشته‌ای که موضوعشان چگونگی تولید، ادراک و تجربه شدن مردم، مکان و فضاست. نویسندگانِ این جستارها نقطه آغاز مشترکی دارند: فضا و مکان ثابت یا ذاتی نیستند، اما در عوض توسط کنش‌ها و معانی مردم آفریده و بازآفریده می‌شوند. این فهم منتقدانه از فضا و مکان، عاملیت و مسئولیت ما را در تولید این فضاها، همچنین در تولید آن دسته از روابط اجتماعی که به واسطه این رویکرد امکان می‌یابند، تأیید و تحکیم می‌کند. گردآوردن نقطه نظرات از علوم جامعه‌شناسی، جغرافیا، روانشناسی، معماری، تاریخ و انسان‌شناسی رویکردهای مختلف را تشویق می‌کند که از فرضیات نهفته درباره مردم، مکان و فضا پرده بردارند. این نوشته‌ها به شیوه‌هایی تازه و از نقطه نظراتی اساساً متفاوت این روابط را آزموده، از روش‌ها و...
ادامه خواندن

فضا به مثابۀ گیرنده، ابزار یا صحنه (مروری بر مقاله هیلده هینن)

میدان دو مایو آرژانتین
تجمع مادران در میدان دو مایو- آرژانتین   یادداشت پیش رو مروری است بر مقاله هیلده هینن، استاد دانشکده معماری دانشگاه لوون بلژیک (1)، که پروبلماتیک فقدان یک دستگاه نظری مورد توافق درباره رابطه میان فضا و جامعه را طرح می‌کند. هینن علت اصلی این مساله را در این می‌داند که رشته‌های مختلف با روش‌شناسی‌ها، نگرش‌ها و اهداف گوناگونی خود به مقولۀ فضا (space) می‌پردازند. برای مثال معماری در نسبت با مقوله فضا، ایجاد یا شکل‌دهی مجددش را هدف قرار می‌دهد، در صورتی که جغرافیا صرفا توصیفی تحلیل از فرایندها و اتفاقات درون فضا ارائه می‌کند. هینن برای آنکه بتواند مروری نظام‌مند برای این نگرش‌های متفاوت داشته باشد، آن‌ها را در سه مدل مفهومی کلی قرار داده است: الف) فضا به مثابۀ گیرنده (receptor) در این مدل فضا به عنوان ظرفی کمابیش خنثی یا یک پس زمینه‌ (background) برای اتفاقات و فعالیت‌‎های اجتماعی محسوب می‌شود. در واقع فضا تعیین کننده...
ادامه خواندن

اصطلاح شناسی جنسیت


دانشنامه استنفورد برای تمیز دادن تفاوت‌های بیولوژیک از تفاوت‌های اجتماعی/روانشناختی وسخن گفتن درباره دومین نوع تفاوت، فمینیست‌ها واژه «جنسیت» (gender) را برگزیدند. روانشناسانی که درباره تراجنسی بودن  می‌نوشتند، اولین گروهی بودند که اصطلاح‌شناسی جنسیت را بدین معنا بکارگرفتند. تا دهه 1960 «جنسیت» تنها برای اشاره به واژگان جنس مذکر (masculine) و جنس مونث (feminine) استفاده می‌شد، همچون حروف تعریف le و la در زبان فرانسه (Nicholson 1994, 80; see also Nicholson 1998). با این همه، روانشناسی به نام روبرت استولر  (1968) برای توضیح این‌که چرا برخی مردم احساس می‌کنند «در بدن‌هایی اشتباه گیر افتاده‌اند»، آغاز کرد به استفاده از اصطلاح «جنس» (sex) برای برجسته کردن رفتارهای زیستی، و اصطلاح «جنسیت» برای برجسته کردن میزانی از زنانگی و مردانگی که یک شخص به نمایش می‌گذارد. با وجود این (روی هم رفته) جنس و جنسیتِ یک شخص مکمل یکدیگر بود، و جدا کردن این اصطلاحات به نظر مفهومی تئوریک به دست می‌داد...
ادامه خواندن

قلمروهای عمومی و خصوصی


جی.جی. جیسکینگ و همکاران، برگردان زهره دودانگه امر عمومی و خصوصی برساخته‎های اجتماعی هستند که حوزه‌های مختلف زندگی روزمره را مفهوم پردازی می کنند- از درونی بودن و خصوصی بودن بدن‌ها و خانه‌هایمان تا عمومی بودن خیابان‌های شهری و فضای عمومی. این دو گانه معمولاً به میزانی از دسترسیِ اعطا شده به «بیگانه‌ها»[1] اشاره دارد، حال به هر صورتی که بیگانه‌ها تعریف شده باشند. اما برغم موافقت‌ نامه‌های مربوط به حریم خصوصی و قراردادهایی که بر سر عدم شکستن حریم در فضای دیجیتالی[2] امضا شده، مرز میان ]امر[ عمومی[3] و خصوصی[4] به خوبی تعریف نشده و محل مناقشه است. فضاهای عمومی و خصوصی، به جای آن که در تضادی دوگانه باشند، در طیفی از مقیاس‌های همپوشان و متداخل عمل می‌کنند و موزاییکی از فضاها و درجاتی از دسترسی را می آفرینند. به ندرت فضایی وجود دارد که ]به طور مطلق[ عمومی یا خصوصی باشند. در عوض فضا چند لایه و...
ادامه خواندن

جنسیت و حق شهر در آرای توی فنستر


پژوهشگران حوزه جنسیت و فمینیسم از همان ابتدا، به آرای مارکسیستی و سوسیالیستی به دیده انتقاد نگریسته‌اند. به زعم آن‌ها نادیده گرفتن نابرابری میان دو جنس، کنار گذاشتن حوزه خصوصی و خانوادگی و تقلیل تحلیل سازوکار جامعه به روابط طبقاتی، مسائل و مصایب بخش بزرگی از جامعه -یعنی زنان و کودکان- را از عرصه نظریه‌پردازی اجتماعی حذف می‌کند. به تبع این نگاه، آرای هانری لوفبور به ویژه نظریه حق شهر او نیز از این نقد برکنار نبوده است. در این میان توی فنستر از پژوهشگرانی است که سعی داشته آنچه را که به زعم منتقدان خلائی در نظریه حق شهر محسوب می‌شود، پر کند. او بر این باور است که زنان در زمینه‌های فرهنگی و سیاسی متعدد –چه در قلمروی خصوصی و چه در قلمروی عمومی- مورد تبعیض واقع شده‌اند؛ و بر مبنای این استدلال نظریه حق شهر را در نسبت با مؤلفۀ جنسیت و گروه اجتماعی زنان بازتعریف می‌کند....
ادامه خواندن

درباره کتاب سرکلاس با کیارستمی


سرکلاس با کیارستمی| پال کرونین| ترجمه سهراب مهدوی| نشر نظر| 1395 کتاب "سرکلاس با کیارستمی" را یکی ار اساتید علوم اجتماعی در کارگاهی درباره روش تحقیق کیفی پیشنهاد داد و از قضا من هم در آن کارگاه حضور داشتم. شرکت کنندگان کتاب را دست به دست گرداندند؛ برخی با دقت آن را ورق میزدند و برخی دیگر به سرعت آن را به نفر بعدی میدادند. وقتی نوبت به من رسید توجهم بیش از متن کتاب با حاشیه نویسی های آن استاد جلب شد، برداشتی از سبک نگرش و کار کیارستمی برای آغاز یا پیشبرد یک پژوهش علمی با روش کیفی ... *** "سرکلاس با کیارستمی" برای مدون و چاپ شدن مسیر جالبی را پیموده: سخنان کیارستمی در کارگاه های فیلمسازی اش، مکتوب شدنشان توسط پال کرونین و سپس ترجمه اش توسط سهراب مهدوی. این یعنی یک اندیشه تکوین یافته در چارچوب زبان فارسی به زبانی دیگر مکتوب شده و سپس...
ادامه خواندن

پلاسکو، نماد تهران پوشالی


عکاس: دیمیتری کیسل در اواسط دهه 1340  دیری است که درباره زلزله احتمالی در تهران سخن رفته، هشدارهای بسیار داده شده، وضع پسازلزله‌ای ترسیم شده: چه در تحلیل‌های علمی چه در قالب‌ها و قاب‌های هنری. تهرانی با هزاران هزار کشته، زیرساخت‌هایی منهدم شده، بناهایی آوار شده... چالش اصلی آن جاست که زلزله تهران یک حادثه نخواهد بود، حادثه‌ای که نقطه آغازی دارد، دقایقی بعد نقطه پایانی و متعاقبش جان‌ها و اموالی آسیب دیده. زلزله تهران نقطه آغاز فجایعی است که به سبب بسیاری از کمبودها و نارسایی‌های مدیریتی و زیرساختی، یکی پس از دیگری سربرمی‌آورند و نمیتوان پایانی قطعی و مشخص برایشان متصور شد. برج پلاسکو که روزی با قامت بلند، کارکرد وسیع و سرمایه هنگفتش نمادی بود برای تهران دهه چهل، تهران در حال مدرن شدن، امروز با آوار و خاکسترهایش،  با جان‌ها و تن‌هایی که زیر خود محبوس و مدفون کرده و فردا با جای خالی‌ خود، دل‌هایی داغدیده...
ادامه خواندن
برچسب ها:

جنسیت و جبرگرایی بیولوژیک


دایره المعارف فلسفه استنفورد برگردان زهره دودانگه ظاهرا اکثر مردم معمولاً چنین می‌پندارند که جنس و جنسیت با یکدیگر همزیستی دارند: زنان انسان‌های مونث هستند و مردان انسان‌های مذکر. در طول تاریخ بسیاری از فمینیست‌ها با این پندار مخالفت کرده و از تمایز میان جنس/جنسیت حمایت کرده‌اند. در حال حاضر چنین پذیرفته شده که: «جنس» (sex) بر مبنای ویژگی‌های بیولوژیک (کروموزوم‌ها، اندامهای جنسی، هورمون‌ها و دیگر مشخصات فیزیکی) نشان انسان مذکر یا مونث است؛ «جنسیت» (gender) بر مبنای مولفه‌هایی اجتماعی  دلالت بر زنان و مردان دارد (نقش، موقعیت، رفتار یا هویت اجتماعی). انگیزه اصلی فمینیستی برای ایجاد این تمایز مقابله با جبرگرایی بیولوژیک است که بیولوژی را سرنوشت‌ساز می‌شمارد. یک مثال شناخته شده از جبرگرایی بیولوژیک، دیدگاه گدس و تامپسون (Geddes and Thompson) ** است که در سال 1889 درباره ویژگی‌های اجتماعی، روانشناختی و رفتاری ناشی از موقعیت متابولیک (سوخت و سازی) استدلال کردند. [بر اساس این دیدگاه] انتظار می‌رفت که...
ادامه خواندن

معرفی کتاب «انقیاد زنان»، اثر جان استوارت میل


ترجمه علاءالدین طباطبایی، نشر هرمس، 1393 «انقیاد زنان» رساله‌‎ای که است که جان استوارت میل در سال 1869، با موضوع نقد وضع زنان روزگار خود، در چهار فصل نوشته است. خوشبختانه این رساله با شیوایی هرچه تمامتر به زبان فارسی ترجمه و از سوی نشر هرمس منتشر شده  است. در این نسخه، مترجم بخشی از مقدمه جین اُگریدی بر کتاب «در آزادی و انقیاد زنان» را در ابتدای کتاب آورده تا خواننده با زندگی جان استوارت میل و اندیشه‌های او درباره زنان آشنایی کامل‌تری پیدا کند. آن چیزی که در این رساله خواننده را مجذوب می‌کند، شیوه‌هایی از استدلال است که نویسنده در نقد وضع زنان هم عصر خود، علل پیدایش این وضع و نیز پیامدهای آن بکار میگیرد. این نحوه استدلال کاملا در تناسب است با توصیف اُگریدی از زندگی جان استوارت میل و اینکه پدرش جیمز میل ساعات زیادی را برای آموختن شیوه‌های درست اقامه برهان و تحلیل استدلال‌های...
ادامه خواندن

ردپای جنسیت در دوگانه‌های فیلم «دختر»، اثر رضا میرکریمی


فیلم دختر را در سینما ندیده‌ام؛ لوحش را چندروز پیش خریدم تا در خانه به تماشایش بنشینم. چند عبارت کوتاه روی قاب لوح -که طبق معمول قصد دارد سرنخی از موضوع فیلم بدستت دهد و تو را به دیدن فیلم کنجکاو کند- چنین به من القا کرد که در پس داستان یک ماجرای مرموز و غریب است: پدری به سفر دخترش مشکوک است...! تنها به خاطر همین یک عبارت بود که من حین دیدن فیلم، تا نیمه‌های داستان هنوز در فکر گره گشایی از آن رمز و رازی بودم که در پندارم نقش بسته بود؛ در پس هر اتفاق به دنبال یک قصه ناگفته از سناریوی فیلم بودم و لحظه لحظه کنجکاوی و تردیدم اوج می‌گرفت تا... تا جایی که ستاره در بالکن خانه دوستش پونه، ناگهان سکوت را می‌شکند: میخواستم یکبار هم که شده خودم تصمیم بگیرم! و تو یک باره از آن کندوکاوهای پیچیده  و دراماتیک فرومی‌افتی روی...
ادامه خواندن

جنسیت: ریشه شناسی و معنا


  معادل انگلیسی جنسیت gender  منسوب به قرن چهاردهم میلادی است. این اصطلاح از واژه قدیمی gendre در فرانسه (که امروز به صورت genre درآمده) برگرفته  شده و هردوی آنها در واژه لاتینی genus ریشه دارند که نوع، گونه ، اصل و نژاد معنا می‌دهد. این واژه لاتینی برای ترجمه اصطلاح یونانی genos استفاده شده است (1). gen- در یونانی در لغات ترکیبی به معنای تولید کردن (to produce) است. واژه gender از اواخر قرن چهارم به عنوان فعل نیز در زبان انگلیسی استفاده شده و برگرفته از فعل genrer و gendrer در فرانسه و generare  در لاتین است که تولد بخشیدن و تولید کردن معنا می‌دهد.   در واژه نامه‌های امروزی، من جمله وبستر، اولین معنایی که برای واژه gender ذکر شده وضع مرد male یا زن female بودن است. تمایز میان gender و sex برای اولین بار توسط جان مانی (John Money) روانشناس نیوزیلندی در سال 1955 طرح شد: sex...
ادامه خواندن