ورود

وارد شدن به حساب کاربری

نام کاربری*
رمز عبور *
من را بخاطر بسپار

ساختن حساب کاربری

پر کردن تمامی گزینه های دارای * اجباری می باشد
نام
نام کاربری*
رمز عبور *
تایید رمز عبور*
ایمیل*
تایید ایمیل*
کد امنیتی*
Reload Captcha

انسان شناسی و فرهنگ

انسان شناسی و فرهنگ
اندازه فونت: +

روایت مختصری از نوجوانی(قسمت چهارم)

داوید لوبروتون برگردان آریا نوری

امیل[1] یا نوای امیال تازه متولد شده

 

یکی از نشانه های شکل گیری مفهوم نوجوانی در نیمه ی دوم قرن هجدهم ، انتشار کتاب امیل ( نوشته شده در فاصله ی سال های 1957 تا 1962) بوده است. روسو در این کتاب منحصر به فرد بودن این دوره از زندگانی را که به دنبال کودکی آمده و شخص را برای ورود به دوران بزرگسالی آماده می کند ، مورد تاکید قرار می دهد.

 

« به این ترتیب برای اینکه بخواهیم بهتر مساله را بیان کنیم باید بگوییم ما دوبار متولد می شویم : یک بار برای وجود داشتن و یک بار برای زیستن . . . یک بار برای اشغالی بخشی از فضای زمین و بار دیگر برای کسب جنسیت ( . . . ) . تا زمان نوجوانی از روی ویژگی های ظاهری نمی شد پسران و دختران را از هم تشخیص داد : آن ها صورت ، ظاهر و قدی یکسان داشته و صدایشان بسیار به هم شبیه بوده است. همه چیز برابر بوده ، دختران کودک بوده اند و پسران نیز ، بنابراین تنها همین لغت برای اشاره به این انسان های غیر قابل تفکیک کافی به نظر می رسید . . . همانطور که موج های متلاطم دریا خبر از طوفانی قریب الوقوع می دهند ، نشانه های بسیاری هم بوده اند که خبر از بروز رفتارهایی جدید و انقلابی در کودکان می دادند. تغییر رفتار ، عصبانیت های لحظه ای و مسائلی که معاشرت با کودک را تقریبا غیر ممکن می ساخت. کودک دیگر به شیری غران تبدیل می شد که کوچکترین فرمانی از کسانی که تا آن زمان وی را تحت کنترل داشته اند نمی برد. این انسان جدید شیر مانند دیگر میلی به تحت کنترل بودن ندارد. » به همین ترتیب ماهیت آموزش کودک نیز دچار تحول می شود و نوجوانی به صورت ضمنی شناخته می شود. « تا به الان مسئولیت سنگینی برای نگهداری از دو کودک بر عهده ی خانواده نبوده ، اما از این به بعد شرایط فرق می کند ، طرف جساب دیگر دو نوجوان هستند.» علاوه بر این روسو به وجود رابطه بین نوجوانی و بحران نیز اشاراتی می کند : « مسئولان در خصوص کودکان برنامه های آموزشی سنگین و در اکثر موارد بی فایده ای دارند ، آن ها برای این دوره برنامه ریزی های بسیاری انجام می دهند ولی برای دوره ی نوجوانی که بسیار حساس تر است برنامه ی خاصی ندارند. آن ها هیچ صحبتی از بحرانی که در گذار از کودکی به نوجوانی ممکن است رخ دهد ، به میان نمی آورند. هدف اصلی من از نگارش این مطلب این است که تا حد امکان نگاه ها را متوجه این دوران حساس از زندگی شخص بکنم.»

 

آریا نوری

با این وجود، روسو رفتاری محافظه کارانه را در پیش می گیرد. آموزشی که وی به سوفی می دهد سبب برتری وی از امیل می شود : « آموزش زنان باید با آموزش مردان مرتبط باشد. باید با نهایت دقت به آن ها آموزش داد ، از ایشان انسان هایی مفید برای جامعه ساخت ، آن ها را راهنمایی کرد ، به رشدشان کمک کرد ، در زمان بزرگسالی راهنماییشان کرد، در صورت نیاز به ایشان دلداری داد و در نهایت زندگی را برای ایشان شیرین و دلپذیر کرد.» روسو معتقد بود که باید مسئولیت آموزش از دوش کلیسا برداشته شده و به عهده ی نهادی متخصص گذاشته شود. وی در نهایت بهای دیدگاه خود را با زندانی شدن در نهم ژوییه ی سال 762 پرداخت کرد.

 

برتری طبقاتی

 

اثر گوته تحت عنوان عذاب های ورتبر جوان[2] که در سال 1777 به رشته ی تحریر درامده ، سبب شد تا جوانان بهتر با تفاوت های خود با والدینشان کنار بیایند. انقلاب کبیر فرانسه روی کار آمدن جوانانی بود که برای نیل به هدف خود کوچکترین ابایی از شورش و انقلاب نداشته اند. در نظر آریه[3]،نوجوانی مفهومی غربی است که به آرامی در جوامع صنعتی شده گسترش پیدا می کند و به خصوص در جریان شکل گرفته در قرن 19 _ که در آن تحصیل اجباری سبب تاخیر در ورود فرد به زندگی فعال می شد _ متبلور شده است. سیگفرید[4] اثر وانیه[5] در نظر آریه نماینده ی نوجوان مدرن است. در این اثر است که برای اولین بار ترکیبی از عواطف مرتبط با دوران بلوغ ، نیروی بدنی تازه ، تصمیمات لحظه ای و . . . به درستی به تصویر کشیده می شود تا تصویر مناسبی از نوجوان مدرن ارائه شود

 

 ( . . . ) . نوجوانی در بردارنده ی ارزش های جدیدی است که سبب بروز تغییر و تحولاتی مدرن در جامعه ی آنروزی می شد. جریان رمانتیسم توانسته بود این مساله را به تصویر بکشد اما اشاره ی دقیقی به گروه سنی خاصی نکرده بود.

 

ظهور و توسعه ی پدیده ی نوجوانی با شکل گیری خانواده ی مدرن در بین طبقه ی مرفه در اواخر قرن هجدهم، همراه شد. نهاد خانواده در این دوران تغییرات عمیقی را به خود دید ، خانواده های جدید به محلی برای گزینش متقابل همسران تبدیل شده و کودک در راس آن قرار می گرفت.  ( شرتر[6]، 1977) زوجین تلاش می کردند رابطه ی خود را بر اساس درکی متقابل بنا کنند و تا حد امکان تاثیر پذیریهای موجود از سنت ها را محدود کنند ، البته باید این مساله را مورد اشاره قرار داد که در این دوره هنوز هم ازدواج های سنتی در طبقه ی بورژوآ و اشرافیت وجود داشت. تحولاتی که در بطن خانواده شکل  می گرفت، سبب گسترش احساس تفاوت بین نسل ها و تغییر گسترده ی جایگاه کودک در خانواده شد. البته موج تحول عنوان شده تا قرن نوزدهم به طبقه ی فقیر جامعه _ که اکثریت را تشکیل می دادند _ نرسید.

 

نوجوانی برای مدت های طولانی برتری فرزندان پسر در خانواده های بورژوآ به حساب  می آمد. ایشان این امکان را داشتند که تحصیلات خود را تا مقطع دبیرستان ادامه دهند. البته این نوجوانی همیشه هم همراه با خوشبختی کامل نبوده چرا که با آن به سختی ، با احتیاط و دقت برخورد می شده است. در سال 1964 ، ژول سیمون[7] نظر خود در این رابطه را اینگونه بیان کرد :

 

« در خانواده های بورژوآ و اشرافی ، شرایط برای کودکان و نوجوانان به گونه ای رقم خورده که سبب شده سختی هایی که ایشان متحمل می شوند ، دست کمی از سختی های تحمیل شده به همسالان ایشان در طبقه ی کارگر نداشته باشد.».

 

 این نوجوانی به سبب پویایی ، شکل گیری جنسیت و میل به شرکت در حرکت های اجتماعی و اعتراضی ، موجبات هراس را رقم زده بود. از دختران در خانواده ها مراقبت شدیدی به عمل می آمد تا در هنگام ازدواج حتما باکره باشند. بر عکس ، پسران امکان ماجراجویی های جنسی را داشتند ولی باید ظاهر خود را حفظ می کردند. بنابراین زنان و دخترانی نیاز بود تا امیال جنسی این پسران نوجوان را ارضا کنند. این زنان و دختران اکثرا از طبقه ی کارگر بودند. دختران و زنان به نسبت پسران و مردان حقوق بسیار کمتری دریافت می کردند و زنان کارگری که فرزندی هم داشتند ، اغلب برای گذران امور خود مجبور می شدند تا پس از اتمام روز کاری خود ، اقدام به تن فروشی کنند.

 

همانطور که ویلرمه[8] این مساله را مورد اشاره قرار می دهد ، مدت زمان زیادی لازم بود تا فرزندان قشر کارگر هم بتوانند وارد مدرسه شوند. زمانی که کودکان 14 ساعت در روز کار می کنند _ بعضا از سن 6 سالگی _ درس خواندن اصلا کار آسانی نخواهد بود. این افراد اغلب بی سواد بوده و نه کودکی را می شناسند و نه نوجوانی را. ویلرمه در این رابطه می گوید :

 

« آغاز آموزش کودکان در مدارس در سن 6 سالگی کوچکترین فایده ای نخواهد داشت ، اصلا تجربه ثابت کرده کودکانی که تا قبل از 10 یا 11 سالگی وارد مدرسه می شوند نه خواندن را یاد می گیرند و نه نوشتن را. افتتاح مدارس نوبت شب ایده ی مناسبیست ، اما کودکانی که تمام روز را کار می کنند مگر دیگر تواند درس خواندن در شب را خواهند داشت؟ » در سال 1841 قانونی به تصویب رسید که بر اساس آن ، برای اولین بار ، محدودیت هایی در ساعات کاری کودکان مشخص شد. بر اساس این قانون کودکان 8 تا 11 ساله حداکثر 8 ساعت و کودکان 12 تا 16 ساله حداکثر دوازده ساعت در روز حق کار داشته اند. برای رده ی سنی 12 تا 16 بیشتر صحبت از " افرادی جوان " یا " کارگرانی  جوان " به میان آمده بود و نه " نوجوان".

 

حکومت قبلی موفق شده بود اولین پایه های آموزش فنی را بنا نهد : مدرسه ی معدن پاریس ( 1783) ، مدرسه ی پلی تکنیک ( 1749)  و در نهایت سازمان ملی آموزش هنری که در وهله ی اول موزه بوده و پس از آن به عنوان مدرسه مورد استفاده قرار گرفت. مدارس خصوصی امکانات بیشتری را فراهم می کردند : مدرسه ی عالی بازرگانی (1820) ، مدرسه ی ملی هنر و کارهای دستی ( 1829) و . . . به این ترتیب نسل جوانی که به طبقه ی بورژوآ تعلق داشت راه های بسیاری را برای فراگیری در برابر خود می دید. در دهه ی های بعدی مراکز بسیاری پای به عرصه نهادند.

 

 

[1] émile

 

[2] Les souffrances de jeune Wertber

 

[3] Ariès

 

[4] Sigfried

 

[5] Wagner

 

[6] Shorter

 

[7] Jules SImon

 

[8] Villermé

 

قسمت اول: http://anthropology.ir/article/31763

 

قسمت دوم: http://anthropology.ir/article/31788

 

قسمت سوم: http://anthropology.ir/article/31847

 

  

  

  دوست و همکار گرامی

چنانکه از فعالیت های داوطلبانه کانون «انسان شناسی و فرهنگ» و مطالب منتشر شده در سایت آن بهره می برید و انتشار آزاد این اطلاعات و استمرار این فعالیت ها را مفید می دانید، لطفا در نظر داشته باشید که در کنار همکاری علمی، نیاز به کمک مالی همه همکاران و علاقمندان نیز وجود دارد. کمک های مالی شما حتی در مبالغ بسیار اندک، می توانند کمک موثری برای ما باشند.

 

حامی گرامی اطلاعات مالی کانون انسان‌شناسی و فرهنگ هفته‌ای یکبار در نرم افزار حسابداری درج می‌شود شما میتوانید شرح فعالیت مالی کانون را از طریق لینک زیر دنبال کنید.

 

https://www.hesabfa.com/View/Login

 

 

 

شهرهای مهم سوئیس/ شهربرن
جامعه ­پذیری زنان و استرس ناشی از خشونت جسمی