ورود

وارد شدن به حساب کاربری

نام کاربری*
رمز عبور *
من را بخاطر بسپار

ساختن حساب کاربری

پر کردن تمامی گزینه های دارای * اجباری می باشد
نام
نام کاربری*
رمز عبور *
تایید رمز عبور*
ایمیل*
تایید ایمیل*
کد امنیتی*
Reload Captcha

انسان شناسی و فرهنگ

انسان شناسی و فرهنگ
مجله آزما شما هنوز بیوگرافی پیش فرض ندارید

نئولیبرالیسم و جنون مهارگسیخته


گفتگو با ناصر فکوهی استاد انسان‌شناسی دنشگاه تهران و مدیر موسسه انسان‌شناسی و فرهنگ - به‌ نظر می‌رسد انسان اکنونی در اکثر جوامع و در ایران بیشتر به شکل غریزی زندگی می‌کند و تفکر در چنین جوامعی جز در بین اقلیتی رنگ باخته است و دغدغه اکثریت مردم مصرف بیشتر، لذت بیشتر و خور و خواب است، آیا شما با این نگاه موافقید؟ -به گمان من پرسمانی که در اینجا مطرح می‌کنید بسیار پیچیده‌تر از آن است که در قالب سئوال شما آمده است. این سئوال شاید بیشتر از باوری عمومی به سقوط اخلاقی و اجتماعی و فرهنگی جوامع انسانی در جهان به طور عام و این سقوط در کشور خود ما به طور خاص ریشه گرفته شده باشد و خبر از ریشه‌ها و التهابی بدهد که حاصل نومیدی از بسته شدن چشم‌اندازها به سوی آینده‌هایی باشد که بسیاری گمان می‌کردند برای بشر قطعی و بی چون و چراست اما...
ادامه خواندن

بي قصه، قصه ي از ياد رفته ايم


  گفت و گو با دکترحسن ذوالفقاري مهسا کلانکي دکتر حسن ذوالفقاری استاد دانشگاه است، زمینه تخصصی کار او در عرصه ادبیات، ادبیات عامه است تا کنون کتابهای متعددی از جمله باورهای عامیانه مردم ایران، جامع التمثیل و ... در این زمینه نوشته است. مسئله اي که شايد بتوان گفت در دو دهه ي اخير چهره نشان داده کمرنگ شدن مضامين ادبيات شفاهي و فرهنگي است که در گذشته ميان مردم رايج بوده است و قصه هايي که نسل به نسل منتقل مي شدند. متأسفانه کودکان امروزي به ندرت با اين قصه ها آشنا هستند. از نظر شما چرا قصه را فراموش کرده ايم؟ ادبيات فارسي به جهت غنايي که دارد از دو فرهنگ مکتوب و فرهنگ شفاهي تشکيل شده است. بخشي از ميراث مکتوب ما به چاپ رسيده و غناي ادبيات را نشان مي دهد، اما متأسفانه به ميراث شفاهي ما آنگونه که بايد توجه نشده است. داستان ها...
ادامه خواندن

داستان نويسي مدرن نيازي به پدر ندارد


  گفت و گو با دکتر حورا ياوري دکتر فريندخت زاهدي حورا یاوری در عرصه ادبیات ایران و برای علاقه‌مندان و مخاطبان جدی مباحث ادبی و فرهنگی نامی آشناست. یاوری ساکن آمریکاست و ویراستار دانشنامه بزرگ فارسی ایرانیکا که به کمک دانشگاه کلمبیا تهیه می‌شود. اما هر سال سفری به ایران دارد. یاوری متولد اراک است اما در تهران بزرگ شده و فارغ‌التحصیل زبان انگلیسی از دانشگاه تهران است او در سال 1346 فوق لیسانس روانشناسی را گرفته در سال‌های بعد از انقلاب موفق به دریافت دکترای روانشناسی اجتماعی از سوربن پاریس شده است و تخصص حرفه‌ای او به دلیل علاقه‌اش به ادبیات و روانشناسی، «روانشناسی ادبیات» است و این تخصص در کتاب «زند‌گی در آیینه» که مجموعه مقالاتی در زمینه‌های روانشناسی اجتماعی و فرهنگی است به خوبی نمایان است. این متن حاصل گفتگوی دکتر فریندخت زاهدی (استاد دانشگاه در رشته تئاتر) با دکتر حورا یاوری است. مي دانم که...
ادامه خواندن

رفتار متفاوت شاعر

ژيلا مشيري
پژوهشگر مردمشناسي و منتقد
واهه با بهره‌گیری از واژه‌ها و ترکیبات ملموس به خواننده این امکان را می‌دهد که با او ارتباطی نزدیک برقرار کند. او به موقع از تضادها استفاده می‌کند.
و شیطان فریاد زد. خدا شروع شاعرانگی واهه برای من بود. با واهه آرمن و اشعارش از طریق دوست و همکار گرامی‌ام افشین نادری آشنا شدم. کتاب واهه را در دست داشت و می‌خواند و تعریف می‌کرد. همیشه شعر را دوست داشتم. آن روز کتاب را از افشین امانت گرفتم و به دنیای شعر واهه قدم گذاشتم. دنیای شعر واهه برای من متفاوت بود. دنیای پر از پارادوکس، ایمان، عشق و باور... بعد از دیدار با او واهه برای من یک دوست همیشگی باقی ماند.
درباره‌ی اشعار واهه می‌توان از موضوعات مختلفی که در شعر او جریان دارند، صحبت کرد. زبان در شعر، نخستین نشانه‌ای است که مخاطب با آن روبه‌رو می‌شود. خیال، اندیشه، عاطفه و موسیقی عناصری هستند که ذهن شاعر در فرآیندی ناخودآگاه و به تعبیری الهامی به ساحت زبان احضار می‌کند و بدین‌ترتیب تصاویر جان می‌گیرند و سایه‌هایشان بر دیواره‌ی ذهن هر مخاطب به شکلی منعکس می‌شود. این انعکاس خارج از دخل و تصرف شاعر صورت می‌گیرد و به عبارتی در ذهن هر مخاطب تجسم خاص خود را می‌یابد و هرکس از آن به شکلی یا شیئی تعبیر می‌کند. زبان شعر واهه به دور از پیچیدگی بر جان مخاطب می‌نشیند و با او سخن می‌گوید. از آن‌جا که شعر یک هنر زبانی محسوب می‌شود، تنها، هنرمندی خلاق می‌تواند دست به اکتشاف بزند وخالق زیبایی‌هایی باشد که با واژگان جذب مخاطب کند و بدون شک این هنر نیاز به ممارست و سال‌ها مطالعه دارد. تنها با این تلاش می‌توان شاعری را از نظر کیفی شاعر دانست و برای اثر او تاریخ مصرف تعیین نکرد.
خلق تصاویر عینی و بکر، نتیجه‌ی خوب دیدن و عمق بخشیدن به آن است. شاعر اما با خلق این تصاویر معنا را از حالتی تک‌بعدی به سمت تکثرگرایی می‌برد. شعر با زبانی ساده، سبب کشف همان لایه‌های پنهان جذاب و قابل‌تأمل می‌شود؛ که به‌وسیله‌ی نماد یا نشانه، استعاره، هم‌نشینی یا جا نشینی، تخیل و کنایه به وجود می‌آیند. درواقع بارزترین تکنیکی که باید در کارهای سپید کوتاه و به طور کلی در شعرهای کوتاه اجرا شود ایجاز است. و زمانی این ایجاز موفق عمل می‌کند که در اجرا و پس از آن مخاطب را با دنیایی بزرگ‌تر از شمارگان کلمات آن متن روبه‌رو کند. آرمن کاملا به این مسئله وقوف دارد و در تمام مجموعه شعرهاش سعی کرده است از ایجاز استفاده کند.
مبالغه‌های شاعرانه از شگردهای متداول شاعران است اما آن‌چه باعث تشخص یک مبالغه می شود، بکر و نوآورانه بودن آن است، که آرمن سعی بر انجام آن دارد. اما آ‌‌ن‌چه که در مجموعه اشعار و کتاب‌ها شعر واهه بسامد بالایی دارد؛ شعرهایی است که او در آن ها دغدغه‌ی جهانی دارد و می‌کوشد موضوعاتی را به چالش بکشاند که در مرزهای اقلیمی نمی‌گنجند. موضوعاتی مثل عشق، دروغ، جنگ ، صلح، آزادی و رویاهایی که در گذشته تاریخی یک سرزمین گاه به حسرت‌های تلخ و گاه به پیروزی‌های نوستالژیکی تبدیل شده‌اند. واهه با بهره‌گیری از واژه‌ها و ترکیبات ملموس به خواننده این امکان را می‌دهد که با او ارتباطی نزدیک برقرار کند. او به موقع از تضادها استفاده می‌کند. اصولا یکی از خصوصیات بارز اشعار واهه استفاده از پارادوکس و تضاد در آن‌هاست. او آن قدر راحت تضادها را در کنار هم قرار می‌دهد که گاه از این همه مهارت او در انتخاب کلمات متعجب می‌شویم. شیطان، خدا؛ سپیدی، سیاهی؛ صلح،جنگ از واژه‌هایی هستند که او زیبا و با مهارت شاعرانگی خود استفاده می‌کند. در اشعار او بارها و بارها با این تضادها برخورد می‌کنیم.
باید پذیرفت بخشی از شعر معاصر مرهون تلاش شاعرانی است که در آثار خود در جهت اعتلای فرهنگ ایرانی تلاشی بی‌دریغ داشته‌اند. در کنار پارادوکس‌هایی که شاعر با مهارتی خاص از آن ها استفاده می‌کند، در شعر واهه به اصطلاحات و فولکلور ایرانی نیز بر می‌خوریم ،چیزی که شاید ما در شعر نو و سپید کم دیده‌ایم که استفاده شود. مثل‌هایی چون جای سوزن انداختن نیست و یا فرهنگ ریختن آب پشت مسافر و اشاره به کوبه‌ی مردانه (در شعر پس از عبور درناها) و بسیاری دیگر (که به ذهنم نمی‌آید). همان‌طور که ذکر شد؛ عنصرِساختاري شعر کلمه و يا در طيف وسيع‌تر زبان است، اما آن‌چه که شعري را از منظر محتوا ماندگار و جاودانه مي‌سازد، عناصر ديگري است که در رأس همه‌ي آن‌ها انسان قرار مي‌گيرد و لذا اگر بپذيريم که عنصر اصلي در شعر انسان است، پس حضور عناصري همچون عشق، مرگ، زندگی و کلا فرهنگ انسانی مي‌توانند به شعريت يک شعر جلا بخشند، که متأسفانه در سال‌هاي گذشته بخشي از شعر ما از اين عناصر تهي شده است و به نظر مي‌رسد که همين نگاه باعث به انزوا رفتن شعر در جامعه شده است. در اين وضعيت مواجهه با شعري خلاف عادت جريان‌هاي روز که اساس آن بر مبناي عنصر انساني و فرهنگ سنتی شکل گرفته باشد، غافل‌گيرکننده به نظر
مي‌رسد. واهه را می‌توان شاعر تصویرهای مجرد ، محتواگرا و شاعر ابهام‌های ساده با روحیه‌ی آرام و ذهن و زبان نرم دانست. شاعری که سازش آشکار با کلمه دارد. کلمات مانوس که الفتی دیرینه با شاعر دارد.

این مطلب در چارچوب همکاری مشترک انسان شناسی و فرهنگ و مجله آزما منتشر می شود

ادامه خواندن

شعر، آیینه‌ی احساس و اندیشه


گپی بادکتر ضیا موحد احمد ميمنت دکتر ضياء موحد از معدود صاحب‌نظران در عرصه‌ي ادبيات و شعر است اديبي که هم شعر مي‌گويد و هم شعر را مي‌داند و نقد و نظرهاي بسيار نوشته و کتاب‌هايي دارد در بررسي شعر امروز و ... در فرصتي که براي ديدارش دست داده بود. حرف از شعر به ميان آمد و برخي جريان‌هاي شعري و طبق معمول همه‌ي حرف‌هايش را ضبط کردم. اما در نهايت گفت که تمايلي ندارد حرف‌هايش در مورد برخي مسايل مطرح شده از سوي برخي شاعران در مورد شعر چاپ شود و البته که بايد خواسته‌اش را مي‌پذيرفتيم و ‌پذيرفتم  اما دريغم آمد که بخشي از گفته‌هايش را که به طور کلي درباره‌ي شعر بود و بي‌هيچ اظهارنظري در مورد برخي مسايل و بعضي آدم‌ها در کشوي ميزم حبس کنم و ديگران آن را نخوانند و نتيجه اين شد که مي‌خوانيد. آيا شعر مي‌تواند فقط برآيند احساس شاعر باشد....
ادامه خواندن

واقعيت و لايه هاي پنهان آن در گفت وگو با محمدرضا اصلاني


واقعیت همه آن نیست که ما می بینیم!   هوشنگ اعلم   محمدرضا اصلاني سينماگر و مهم تر از آن جست وجوگر است، جست وجوگري که همواره به دنبال کشف و شناخت ناشناخته هاست. کشف و جهاني که در آن مي زيد و فيلم هايش بيانگر جست وجوهايش. با او درباره ي «واقعيت» و واکاوي لايه هاي پنهان آن در سينما - ادبيات و هنر به معناي کلي نشستيم. مي خواهيم درباره ي واقعيت حرف بزنيم و اين که، واقعيت چيست؟ آيا واقعيت همان چيزي است که ما مي بينيم يا واقعيت براساس نوع نگاه و انديشه متغير است. بايد ديد که با چه رويکردي به اين قضيه نگاه مي کنيم. مثلاً از رويکرد مارکسيسم تاريخي يا مارکسيسم علمي يا سوسياليزم علمي درواقع واقعيت بيروني، معيار خود واقعيت است و درواقع ما فقط بايد به قول لوکاچ واقعيت بيروني را تنظيم کنيم. رئاليسم تنظيم واقعيت پراکنده است و عرصه ي...
ادامه خواندن

ژان کوکتو، در یک پوزتیو

ژان کوکتو
ترجمه: سیمین­دخت گودرزی ژان کوکتو، نویسنده و هنرمند فرانسوی (1889-1962) نوستالژی­ های دوره‌ی کودکی و جوانی‌­اش را همچون شکست، ترس از تنهایی و مرگ بیرون می­‌کشد . ژان کوکتو در حومه‌ی پاریس به دنیا آمد؛ در خانه و خانواده­ای متمول که محل رفت و آمد هنرمندان بزرگ آن روزگار بود. ژان در مدرسه‌ی «کندروسه» تحصیل می­کرد و ظاهراً هیچ تفاوتی با دیگر شاگردان نداشت اما آنچه معلمانش را به تعجب و تحسین وا می­‌داشت، ذوق و استعداد سرشار ژان کوکتو بود. او در 18 سالگی رسماً کار و هنرش را آغاز کرد و این زمانی بود که «ادوارد الکساندر مکس»، هنرمند مشهور در عرصه‌ی نمایش، در یکی از سخنرانی‌هایش به تفصیل درباره‌ی اشعار کوکتو صحبت کرد و در اصل از این طریق او را که یک نوجوان خوش ذوق بود به جامعه‌ی هنری فرانسه شناساند. دیری نگذشت که کوکتو مشاهیر و هنرمندانی چون ادمون روستان (شاعر)، آنا دونوآی (شاعر و...
ادامه خواندن

نامه ای برای مادر


توضیح: این دو نامه به همراه نامه هایی دیگر از کتاب «مادر عزیزم؛ نامه های خصوصی بزرگان ادبیات جهان از بودلر تا سنت اگزوپری» برای اولین بار با ترجمه مریم شرافتی توسط انتشارات لحن نو در سال 1391 منتشر شده است. وال- آندره یکشنبه 15سپتامبر1907 مامان خیلی عزیزم پانزده روز بیشتر به دیدارت باقی نمانده است! بیش ازهرزمان دیگری دلم برای مِزون تنگ شده... اماحیف که این دوای دردم بیشترازیک روز دوام ندارد زیرا باید به محض رسیدن دوباره بروم. زمان امتحان نهایی دیپلم به زودی فرا میرسد، به این نتیجه رسیدم که به پیشواز آن بروم زیرا مطالعهی بیهوده و بی ثمر مرا از پای درمی آورد. شب های ترسناکی دارم، اما به تو و به این محبت ژرف فکر میکنم و به دوستی های عیمقی که میدانم همراهم هستند، شاد میشوم و دلم به حال آدم های خودخواهی می سوزدکه این شادمانی های وصف نشدنی را نمی شناسند....
ادامه خواندن

سالشـمار زنـدگی کوکتو


5 ژوئیه 1889. تولد ژان کوکتو در مزون لافیت در حومه‌ی پاریس، پسر ژرژ کوکتوی وکیل و اوژنی لوکنت. 5 آوریل 1898. ژرژ کوکتو با شلیک گلوله در سرش خودکشی می کند. 4 آوریل 1908. یک روز شاعرانه و پرافتخار برای کوکتو، در تئاتر فمینا با کمک ادوارد دو مکس؛ بازیگرتراژدی راه می یابد1. 1909. آشنایی با پروست و سپس دیاگالف. انتشار نخستین جُنگ شعر چراغ علاالدین. 1911. آشنایی با آنا دونوئایو استراوینسکی. 1912. اجرای خدای آبی، موسیقی رینالدو هان2. 1914. راننده‌ی آمبولانس در شامپانی و بعد در فلاندر3. 1915. آشنایی با ساتی4، پیکاسو، براک5، دُرَن6 و مودیلیانی7. 1916. [انتشار] بیانیه های هنری و شعری با ماکس ژاکوب8، رِوِردی9، آپولینر، ساندرار10. 1917. خلق «باله ی رئالیست11» پاراد (رژه)با موسیقی ساتی12. 1918. همکاری با انتشارات سیرِن. 1919. انتشار اشعار دماغه ی امید نیک، قصیده برای پیکاسو، خروس و دلقکو پوتوماک. وقایع نویسی در پاریس-میدی. آشنایی با رمون رادیگه. 1920. خلق «گاوی...
ادامه خواندن

ژان کوکتو، دروغی که حقیقت را می‌گفت

ژان کوکتو
مریم شرافتی درباره‌ی ژان کوکتو، نویسنده، شاعر، نمایشنامه نویس، نقاش و سینماگر فرانسوی در ایران بسیار کم نوشته اند و به همین دلیل نسل جوان او را به خوبی نمی شناسند. بعضی کوکتو را شیاد، برخی دیوانه و بسیاری او را نابغه می دانند. ژان کوکتو طعم موفقیت را در سنین جوانی چشید و تا زمان آغاز جنگ جهانی اول درسال 1914 درمحافل اشرافی وهنری رفت‌وآمد می‌کرد. از سال 1917و بعد از آشنایی با پیکاسو، آپولینِر و ساندرار، با بسیاری دیگر از نوابغ قرن آشنا شد و از آن پس درتمام جنبش های [ادبی وهنری] آن زمان؛ از باله‌های روسی تا کوبیسم و سورئالیسم شرکت کرد. در سال های دهه‌ی30 [میلادی] به سینما و تاتر روی آورد: خون شاعر، والدین ترسناک، وصیتنامه‌ی اورفه و... همگی نشان از استعداد او داشتند. اولین بیانیه روز جهانی تئاتر در ۱۹۶۲ را او صادر کرد. کوکتو که در جستجوی تجربه و کشف مرزهای تازه...
ادامه خواندن

دیگه باید افترا شیم! زبان مطربی درگفت‌وگو با مجید افشار، بازیگر سیاه صحنه


  دیگه باید افترا شیم! زبان مطربی درگفت‌وگو با مجید افشار،  بازیگر سیاه صحنه مجيد افشار سالهاست که نقش سياه را بازي مي‌کند. در طول اين سال ها زبان مطربي را آموخته و به آن تسلط دارد. پس مي‌شد که با او درباره زبان مطربي به عنوان يکي از انواع زبان هاي صنفي حرف زد. قرارمان در دفتر مجله بود. آمد و دو ساعتي حرف زديم. بهتر است با توضيحي درباره زبان مطربي شروع کنيم و اين‌که اين زبان از کي رايج شد. از قديم مرسوم بوده هر صنفي زبان خاص خودش را داشته باشد که خارج از فهم و درک طرف مقابل مشتري يا ارباب رجوع باشد. مثل زبان مرغي و زبان زرگري که گويا متعلق به صنف زرگرهاست. حتي بين لباس فروش ها هم اين زبان وجود داشت. مثلا وقتي مشتري مي آمد که مشتري سختي بود و خريد نمي کرد و چانه مي زد من ديده بودم...
ادامه خواندن

گفتگو با دکتر فرزان سجودی: زبان‌های برساخته، مرزبندی میان خود و دیگران


    گفتگو با دکتر فرزان سجودی زبان‌های برساخته، مرزبندی میان  خود و دیگران شقایق دهقان برای شروع می خواستم کمی درباره‌ی زبان هایی حرف بزنیم که برخی از اصناف به صورت خاص و ویژه از آن استفاده می کردند و در واقع زبان صنف خودشان را داشتند مثل زرگرها، مطرب‌ها و... بعضی از صنف‌ها علاوه بر لوازم و اسباب ویژه کار خودشان زبان ویژه‌ای برای خود داشتند.  داشتند یا دارند؟ احتمالا دیگر ندارند. وقتی سراغ موضوع زبان‌های صنفی می‌روید و بعد می‌گویید احتمالا وجود ندارد، باید ببینم اصلا دلیل این کار که سراغ چیزی می‌رویم که فکر می‌کنیم دیگر وجود ندارد چیست. یعنی چه کمکی به ما می‌کند. این را از بابت مخالفت نمی‌گویم ، چون بسیاری از چیزهایی که مطالعه می‌کنیم تا از طریق مطالعه‌ی آن‌ها بتوانیم به تفسیرهای تازه‌ای از رفتارهای معاصر برسیم، چیزهایی هستند که در گذشته وجود داشتند و الان دیگر نیستند. حیات فرهنگی انسان...
ادامه خواندن

زبان مخفی،افکار پنهان در پشت واژه‌­ها، گفت‌­وگو با دکتر مهدی سمایی


  «زبان مخفی» اصطلاح وسوسه‌کننده‌­ای است؛ زبانی پر رمز و راز که غیرخودی­‌ها نباید از آن سر در بیاورند. این اصطلاح را نخستین بار دکتر مهدی سمایی، زبان­‌شناس و عضو گروه واژه‌­گزینی فرهنگستان، با چاپ کتاب «فرهنگ لغات زبان مخفی» به کار برد. این کتاب اگرچه مدت کوتاهی پس از انتشار، توقیف شد اما زبان مخفی همچنان در لایه‌­های گوناگون جامعه رواج دارد و اصطلاح آن میان پژوهشگران این عرصه به خوبی پذیرفته شده است. توضیحات بیشتر درباره‌ی چرایی و چگونگی به وجود آمدن این زبان­‌ها را از نگاه دکتر سمایی می­‌خوانیم. سیمین دخت گودرزی زبان مخفی چیست و سابقه‌ی این نام به چه زمانی باز می­‌گردد؟ بحث درباره‌ی زبان مخفی در ایران از اوایل دهه‌ی هشتاد مطرح شد و این اصطلاح نخستین بار توسط من با چاپ «فرهنگ لغات زبان مخفی» به کار برده شد که از آن پس نیز این اصطلاح میان پژوهشگران و صاحب‌نظران جا افتاد و...
ادامه خواندن

زبان مخفی و زبان های صنفی در گفت وگو با دکتر کورش صفوی زبانشناس


زبان مخفی و زبان های صنفی در گفت وگو با دکتر کورش صفوی زبانشناس هم‌دندانی، با مدیوم زبان دکتر کوروش صفوی از معدود زبان‌شناسان ایرانی است که جایگاه معتبری در عرصه‌ی زبانشناسی جهانی دارد با  این حال بسیار فروتن است و مهربان و در اتاق کوچکش در دانشگاه علامه به قول خودش، معلمی می کند. برای گفت‌وگو درباره‌ی زبان های صنفی به دیدارش رفتم دکتر صفوی همیشه برای من «استاد» است، از سال‌ها پیش که افتخار شاگردی اش را داشتم و تا همیشه، در ابتدای صحبت. گفت برای این سوژه باید بیشتر به سراغ جامعه شناس زبان بروی و... اما به هر حال چند ساعتی حرف زدیم واین حاصل آن گفت وگو است. ندا عابد استاد آیا می توان به گویش‌هایی مثل زرگری، مرغی و... عنوان زبان صنفی داد؟ به‌گونه‌ای بله، این‌ها مجموعه ای از زبان ها هستند که متعلق به مشاغلی هستند که این مشاغل به لحاظ اقتصادی اهمیت...
ادامه خواندن

پیشخوان کتاب آزما


در این یادداشت از مجله آزما به معرفی چند کتاب جدید به طور اجمالی پرداخته شده است: دگرخوانی سینمای مستند  «فيلم مستند داستاني است شگرف از ارتباط عناصر فعال جهان که ميل داشتهاند با هم ارتباط داشته باشند. اما به دليل جبر صوري، فيزيکي زمان و مکان، از هم دورافتادهاند و دلتنگ از اين دورافتادگي به خاموشي درافتادهاند...»اين توصيف محمدرضا اصلاني، شاعر و فيلمسازي است که مستندهاي بسياري در کارنامه ي سينمايياش دارد. و فيلمهايش هماره با توجه به وجه شاعرانهگي وجود کارگردانشان فضايي فلسفي و شاعرانه دارند حتي اگر گزارشي صرفاً مستند از يک رويداد علمي باشند. کتاب دگرخواني سينماي مستند شايد طي چهل سال گذشته و پس از کتاب مستندسازي هوشنگ رهنما تنها کتابي است که دربارهي ساختار و چگونهگي سينماي مستند نوشته شده اما مثل ساير کارهاي اصلاني با نثري متفاوت و داراي وجوه تمايزي که خود به تنهايي قابل مطالعه است. مرکز گسترش سينماي تجربي اين...
ادامه خواندن
برچسب ها:

گفتگو با عباس جوانمرد؛ زبان بیضایی شعر است 


گفتگو با عباس جوانمرد با یک پرسش آغاز شد و پاسخ جوانمرد به این پرسش چنان بود که حرف را بس مینمود و در خانه اگر کس است ...    زبان نوشتار بیضایی شاعرانه است  تئاتر سلاحی دو دَم است. از یک سو رسالت اجتماعی مهمی بر عهده دارد و از سوی دیگر فرصت برای کسانی است که میخواهند از هنر ناب سود بجویند و نام و نانی. اینان با تکیه بر ندانستنهای برخی و کج ذوقی برخی دیگر، گربهها میرقصانند و دسیسهها و ترفندها میکنند و صحنه را به اداهای گوناگون میآلایند که یعنی تاتر و این اما هیچ ربطی به هنر خلاق تئاتر ندارد. این بهرهوران خرد گریز در سکوت هنرمند تاتر! بدتر از دشمنان تاترند که با اینان باید بیرحمانه مبارزه کرد و اگر آنهم بس نبود از صحنهی تئاتر طردشان کرد.  استانیسلاوسکی در کارهای شما - در واقع کارهای اصلی شما- نوشتههای بهرام بیضایی شاخص هستند....
ادامه خواندن

گزارش با فاصله؛ کن 2015:درهای بازدرهای بسته


  سعید نوری پديدهاي به نام جشنواره فيلم کن در دوران مديريتهاي مختلف خود بارها بر اساس تغيير موجهاي فيلمسازي در جهان تغيير ذائقه داده و خود را با کوک فيلمهاي رسيده به دفتر جشنواره تنظيم کرده است بنابراين اين، صرفاً دفتر جشنواره و هيات انتخاب نيست که تصميم ميگيرد. خود فيلمها به آنها خواهد گفت چهگونه بر اساس آييننامهي جشنواره تصميم بگيرند. سينما هم در گذر اين دورهها معنا و مفهوم ديگري پيدا کرده و نوعي از واقعگرايي با منطق صرفِ زندگيِ روزمره جاي قصهگويي در ژانرهاي مختلف را گرفته و تخيل و فانتزي در غباري از فراموشي به مستندگونگي تبديل شده است. طبعاً کن هم در طول اين سالها بهجاي تمرکز بر فيلمهاي هنري استادان سينما که امروزه نسلشان رو به کاهش چشمگيري گذاشته، به سوي آثار متوسط از فيلمسازان بعضاً نامدار متوجه شده. تبعيت از يک مُد خاص يا توجه به سينماي يک کشور که در دههي نود ميلادي از آن ايران بوده نيز جاي خود را به...
ادامه خواندن
برچسب ها:

غاز نخستین من


ايساک امانويلوويچ بابل برگردان  فاطمه جباري اميري ايساک در سال1894 در روسيه به دنيا آمد. او در سال 1939 دستگير و در 1940 به اتهام خيانت!! به شوروي اعدام شد. نويسنده ي يهودي تبار روسي و در واقع مطرحترين نويسنده قرن بيستم روسيه. او داستانهاي کوتاه متعدد و چندين فيلمنامه نوشته است. از بابل يک رمان نا تمام هم باقي مانده است. او همواره از ماکسيم گورکي بهعنوان استادش ياد کرده است. فضاي داستانهاي بابل بيشتر طنزي تلخ دارد و آدمها و مکانها و اتفاقات ر از بدويت و نزاع و درگيرياند.   فرماندهي لشگر ششم، ساويتسکي ، با ديدن من از جايش بلند شد و من مبهوت زيبايي پيکر غول آسا و با شکوه او ماندم. هنگامي که برخاست، شلوار ارغواني سوارياش، رنگ قرمز تيره کلاهک کوچک نشانداري که به سر داشت و زينت آلات با ابهتي که به سينهاش آويخته بود، ابهت فضا را در هم شکسته بود....
ادامه خواندن

اولیس جیمز جویس و چرخش شگرف راوی


  اکرم پدرامنيا دانشآموختهي ادبيات انگليسي دانشگاه تهران، پزشکيِ دانشگاه علوم پزشکي ايران ومديريت پژوهشي ـ پزشکي دانشگاه مک مستر کانادا است که درکنار کارهاي پژوهشي ومديريتي بيمارستاني همواره نوشته وترجمه کرده است. دو اثر پژوهشي"روانشناسي خواندن و ترويج کتابخواني" و "روانشناسي نوجوان" و رمانهاي "نفيرکوير" و "زيگورات" را نشر قطره و تازهترين رمانش "زمستان تپههاي سوما" را نشر نگاه منتشر کرده است. ترجمهي رمانهاي "گيلگمش" نوشتهي جونلاندن (13، نشر افق) "لطيف است شب" اثر اسکات فيتز جرالد (نشرقطره و ميلکان) "دولتهاي فرومانده" نوشتهي نوام چامسکي (1389-1393،انتشارات افق) و "لوليتا" اثر ولاديمير ناباکوف (1393، نشر زرياب) ترجمهي کلارا کالان، اثر ريچارد رايت (در دست انتشار، نشر نفير) و دهها جستار اجتماعي، زيستمحيطي و ادبي از جمله کارهايي هستند که در کارنامهي اکرم پدرامنيا ثبت شدهاند. اکرم پدرام نيا پيش از آغاز بحثِ اصلي اين جستار، شايد اشاره به چند موضوع که بافتي درهمتنيده با موضوع اصلي بحث دارند و به...
ادامه خواندن

گپ بدون چاي با آيدين آغداشلو، هنرمند نقاش


آزاده صالحي آيدين آغداشلو هنرمندي است که نياز به معرفي ندارد، همهي آنهايي که در حيطه ي هنرهاي تجسمي نقشي دارند چه خود هنرمند باشند و چه از مخاطبان، او را مي شناسند و با آثار و انديشههاي او آشنايي دارند. آغداشلو از سرشناسترين نقاشان زمانه ما به شمار ميرود، او در سالهاي اخير يک نمايشگاه نقاشي در گالري "اثر" برپا کرد که با استقبال زيادي از سوي مخاطبان روبهرو شد. سايه نوروز در نگارهها و نگارگري ايراني بهانهاي شد براي ديدار و گپي با آغداشلو. به عنوان اولين پرسش ميخواهم بپرسم نقاشي و نگارگري ايراني چهقدر در جشنها و آيينهايي مثل نوروز در قالب رنگ، موتيف و ساير عناصر انعکاس دارد يا برعکس؟  اين مسئله دو شکل دارد، اگر منظورتان آيينهاي باستان ما باشد که اشاره هم کرديد به دو شکل بازتاب و تجلي دارد. يکي به صورت مستقيم است که خيلي هم به شدت حضور دارد. نگارگري قديم...
ادامه خواندن